Sogʻin sigir ratsioni: sut va davrlar boʻyicha boqish jadvali
Qisqacha: sogʻin sigir ratsioni tirik vazn va sut miqdoriga qarab hisoblanadi: kuniga 20 kg sut beradigan 500 kg li sigirga taxminan 17 kg quruq modda, 170 MJ almashinuv energiyasi va 2,3 kg protein kerak. Asosi - pichan, senaj va silos, omuxta yem sut miqdoriga qarab qoʻshiladi: laktatsiya boshida 1 kg sutga 350-450 g, oxirida 150-300 g. Ratsion davrlar boʻyicha oʻzgaradi: quruq davr, tugʻish, sut koʻtarish, laktatsiya oʻrtasi va oxiri.
ORVIA omuxta yemi
Sogʻin sigirga kuniga qancha yem kerak?
Meʼyor sut bilan birga oshadi: har bir qoʻshimcha kilogramm sut koʻproq energiya va protein talab qiladi.
| Tirik vazn / kunlik sut | Quruq modda | Almashinuv energiyasi | Xom protein |
|---|---|---|---|
| 500 kg / 10 kg | 13,2 kg | 115 MJ | 1,45 kg |
| 500 kg / 14 kg | 14,9 kg | 137 MJ | 1,78 kg |
| 500 kg / 20 kg | 17,3 kg | 170 MJ | 2,32 kg |
| 500 kg / 24 kg | 19,0 kg | 192 MJ | 2,69 kg |
| 600 kg / 14 kg | 16,7 kg | 146 MJ | 1,93 kg |
| 600 kg / 24 kg | 20,5 kg | 200 MJ | 2,88 kg |
Ratsion quruq moddasida kletchatka: 10 kg gacha sutda - 28 %, 11-20 kg da - 24 %, 20-30 kg da - 20 %.
Sogʻin sigir ratsioniga misol: jadval
Belarus xoʻjaliklari tajribalaridan ikki ratsion, kuniga kg:
| Yem | 550 kg li sigir, sut 14 kg | Sut 22-24 kg, qish, laktatsiya boshi |
|---|---|---|
| Pichan | 6 | 1 |
| Senaj | 6 | 17-26 |
| Silos | 20 | 17-25 (makkajoʻxori) |
| Ildizmevalilar | 7,7 | – |
| Somon | 3 | – |
| Konsentratlar (omuxta yem) | 3 | 5,6-6,6 |
| Melassa | – | 0,5 |
100 kg tirik vaznga moʻljal: pichan taxminan 2 kg (sigirga 8-10 kg), silos 3 kg, senaj 3 kg. Tuz - sutga qarab kuniga 60-120 g, mineral qoʻshimcha yoki premiks - quruq moddaning taxminan 1 %.
Sogʻin sigirga qancha omuxta yem berish kerak?
Sut va laktatsiya oyiga qarab - 1 kg sutga gramm:
| Yillik sut | 1-2 oy | 3-4 oy | 5-7 oy | 8-10 oy |
|---|---|---|---|---|
| 4 000 kg | 300-400 g | 250-350 g | 200-250 g | 150 g gacha |
| 5 000 kg | 350-450 g | 350-400 g | 250-300 g | 150-200 g |
| 6 000 kg | 450-500 g | 400-450 g | 300-350 g | 200-300 g |
- Pichan va silos qanchalik yaxshi boʻlsa, omuxta yem shunchalik kam kerak. 20 kg sutda I sinf pichan bilan 1 kg sutga 270 g, II sinf bilan - 365 g, III sinf bilan - 500 g.
- Asta-sekin qoʻshiladi - kuniga 0,5 kg dan.
- Bir berishda 3-3,5 kg dan oshmasin, kunlik meʼyor bir necha marta beriladi.
ORVIA Razdoy (КК 62) meʼyori - laktatsiyaning birinchi 100 kunida 1 litr sutga 350-400 g: bu yiliga 4-5 ming kg dan ortiq sut beradigan sigirlar darajasi. Poda uchun - kalkulyatorda hisoblang.
Sigirni davrlar boʻyicha qanday boqish kerak?
| Davr | Muddat | Ratsionda asosiysi |
|---|---|---|
| Quruq davr | tugʻishdan 60 kundan 21 kungacha oldin | pichan (10 kg gacha) va silos, konsentratsiz; protein quruq moddaning 12 % i; ortiqcha boqmaslik |
| Tugʻish oldidan | oxirgi 14-21 kun | konsentrat asta-sekin 4 kg gacha; protein 14-15 %; kalsiy va kaliyi kam yemlar - parezning oldini olish |
| Tugʻishdan keyin | 0-21 kun | iliq tuzli suv (10 l ga 100-150 g tuz); 2-kuni 1-1,5 kg konsentrat, toʻliq meʼyor 10-15-kunga |
| Sut koʻtarish | 100 kungacha | konsentrat «avans» - joriy sut meʼyoridan ortiq, kuniga 0,5 kg dan qoʻshiladi; kletchatka 16-20 % |
| Laktatsiya oʻrtasi | 100-200 kun | 1 kg sutga 250-350 g omuxta yem; kletchatka 18-20 % dan kam emas |
| Laktatsiya oxiri | 200-305 kun | 1 kg sutga 150-300 g; quruq davrga semirib ketmasin |
Quruq davrda va tugʻish oldidan sigirni qanday boqish kerak?
Quruq davr 45-60 kun davom etadi. Uni 30-40 kungacha qisqartirsangiz, keyingi laktatsiyada sut 15-20 % kamayadi.
- Birinchi 5-6 hafta - pichan va silos, konsentratsiz. Maqsad - tugʻishga 3,0-3,5 ball semizlik: semiz sigirlar ketozga koʻproq chalinadi va tugʻishdan keyin yomon yeydi.
- Tugʻishdan 2-3 hafta oldin konsentrat asta-sekin kiritiladi: 1 kg, bir haftadan keyin 1,5 kg, tugʻishga qadar - 4 kg gacha. Shunda katta qorin sut koʻtarish ratsioniga oʻrganadi.
- Kalsiy va kaliy - meʼyordan past, shunda tugʻishdan keyin sigir kalsiyni suyaklardan oladi va parezga yiqilmaydi.
Sigir koʻproq sut berishi uchun nima bilan boqish kerak?
- Sifatli pichan va silos. Yaxshi dagʻal yemlar konsentratsiz 10-15 kg sut beradi, yomonlari - 5 kg dan kam.
- Omuxta yem sut va laktatsiya oyiga qarab - yuqoridagi jadval boʻyicha, keskin sakrashlarsiz.
- Suv xohlagancha: 1 litr sutga 4-5 l. Kunlik suvning uchdan biridan yarmigacha sigir sogʻimdan keyingi birinchi soatda ichadi - sugʻorgichlar sogʻish zalidan chiqishda boʻlsin.
- Yem stolda deyarli kun boʻyi - har 4 soatda surib turing.
- Issiqda - soya, ventilyator, salqin soatlarda boqish: harorat-namlik indeksi 72 dan oshganda sigir kamroq yeydi va sutni kamaytiradi.
Sigir nega kam sut beradi?
- Yomon dagʻal yemlar - asosiy sabab: III sinf pichanda omuxta yem I sinf pichandagidan deyarli ikki baravar koʻp kerak.
- Suv kam yoki suv sovuq va iflos.
- Tugʻishdan keyingi ketoz. Yashirin ketoz sigirlarning 40-60 % ida uchraydi, choʻqqisi - tugʻishdan keyingi 5-kun, yoʻqotish - birinchi oyda kuniga taxminan 1,2 kg sut.
- Mastit - somatik hujayralar oʻsishining har bir pogʻonasida laktatsiyada 90-180 kg sutni kamaytiradi.
- Yemni keskin almashtirish - katta qorin 4-6 haftada moslashadi; yashirin atsidoz sut va uning yogʻliligini kamaytiradi.
- Quruq davrda semirib ketish - sigir tugʻishdan keyin yomon yeydi.
Kasalliklarni (ketoz, mastit, parez) veterinar aniqlaydi.
Sigir oʻrtacha qancha sut beradi?
| Qayerda | Bir sigirdan yillik sut |
|---|---|
| Qozogʻiston, barcha xoʻjaliklar, 2025 | 2 506 kg - kuniga taxminan 7 kg |
| Qozogʻiston, qishloq xoʻjaligi korxonalari, 2025 | 5 825 kg |
| Oʻzbekiston, dehqon xoʻjaliklari, 2022 | 2 405 kg |
| Rossiya, qishloq xoʻjaligi tashkilotlari, 2025-yil yanvar-noyabr | 8 652 kg |
Sut avvalo zot va boqishga bogʻliq: Qozogʻistonda golshteynlar bir laktatsiyada oʻrtacha 7,5 t, simmentallar 5,3 t sut beradi. Batafsil - «Golshteyn zoti» va «Simmental zoti», barcha zotlarni taqqoslash - «Sutli sigir zotlari» maqolalarida.
Xulosa
Sogʻin sigir ratsioni vazn va sutga qarab hisoblanadi: asosi - pichan, senaj va silos, omuxta yem - sut va laktatsiya oyiga qarab, oxirida 1 kg sutga 150-300 g dan boshida 350-450 g gacha. Laktatsiyaning birinchi 100 kuni uchun ORVIA Razdoy (КК 62) moʻljallangan: protein 18,5 %, almashinuv energiyasi 11,8 MJ/kg, meʼyor 1 litr sutga 350-400 g. Quruq davrdagi sigirlar va laktatsiyaning ikkinchi yarmi uchun yemni buyurtma asosida tanlab beramiz - 20 tonnadan. Podangiz uchun yemni kalkulyatorda hisoblang yoki bizga yozing - zavod narxini yuboramiz.
Qadoqlash - 25 va 40 kg li qoplar, 1 tonnalik big-beglar. Oʻzbekistonga 20 tonnadan mashina va 68 tonnadan vagon bilan Toshkentdan 15 km uzoqlikdagi Sariogʻochgacha yetkazamiz. Zavod narxi - «Narx» deb yozing, prays-varaqni Telegram yoki WhatsApp orqali yuboramiz.
Manbalar: Nuriyev G.G. va boshq., Bryansk DAU (2016, 2018); Tatariston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi vazirligi (2009, 2011); VGAVM (2024); Belarus MFA chorvachilik ilmiy-amaliy markazi (2015); Polesye davlat universiteti; NASEM 2021; Penn State Extension; University of Wisconsin; University of Georgia; NADIS; DairyNews.today; QR Milliy statistika byurosi. КК 62 meʼyori - ORVIA texnologi.
