Golshteyn zoti: tavsifi, sut miqdori va boqish
Qisqacha: golshteyn (golshteyn-friz) zoti - Gollandiya qoramolidan yetishtirilgan qora-ola yoki qizil-ola rangli sut zoti. Sigir 650-770 kg, buqa 1 000-1 200 kg keladi. Qozogʻistonda golshteynlar bir laktatsiyada oʻrtacha 7,5 t, AQShda 10 t dan ortiq sut beradi. Zot boqishga talabchan va issiqni yomon koʻtaradi. Sogʻin sigirga laktatsiyaning birinchi 100 kunida 1 litr sutga 350-400 g omuxta yem beriladi.

| Zot pasporti | |
|---|---|
| Kelib chiqishi | Niderlandiya (Shimoliy Gollandiya va Frislandiya); zot AQSh va Kanadada shakllangan, AQShda 1852-yildan |
| Rangi | qora-ola, kamroq qizil-ola |
| Yoʻnalishi | sut |
| Sigir | 650-770 kg, yagʻrin balandligi 140-147 sm |
| Buqa | 1 000-1 200 kg |
| Tugʻilgandagi buzoq | 38-50 kg |
| Birinchi tugʻish | 23-26 oyligida |
| Laktatsiyadagi sut | Qozogʻiston - 7,5 t (2022), yetakchi xoʻjaliklarda 11 t dan ortiq; AQSh - 10,4-12,7 t |
| Yogʻlilik / oqsil | 3,6-4,0 % / 3,0-3,5 % |
| Foydalanish muddati | oʻrtacha 2,5-3 laktatsiya |
| Soʻyim chiqishi | 50-55 % |
| Oʻzbekistonda | 2018-yildan; birinchi laktatsiyada taxminan 6 500 kg sut |
| Qozogʻistonda | 63 mingdan ortiq nasldor bosh (2023) - nasldor sut zotlari ichida birinchi oʻrinda |
ORVIA omuxta yemi
Golshteyn qanday zot?
Golshteyn - AQSh va Kanadada Shimoliy Gollandiya va Frislandiyaning qora-ola qoramolidan yetishtirilgan sut zoti. AQShga gollandiya qoramoli 1852-yilda keltirilgan, zot assotsiatsiyasi 1885-yilda tashkil etilgan. Boshqa nomlari - golshteyn-friz, golshtin.
Golshteyn sigir kuniga qancha sut beradi?
Oʻrtacha kuniga 30-34 l: AQShda taxminan 34 kg, Fargʻona viloyatidagi fermada taxminan 30 l. Qozogʻistonning yaxshi fermalarida - 40 l gacha.

| Qayerda | Laktatsiyadagi sut |
|---|---|
| AQSh | 10 400-12 700 kg |
| Rossiya | 7 000-10 000 kg |
| Qozogʻiston, 2022 | 7 550 kg; «Rodina» agrofirmasi - 11 269 kg |
| Oʻzbekiston | birinchi laktatsiyada taxminan 6 500 kg |
Yogʻlilik - 3,6-4,0 %, oqsil - 3,0-3,5 %.
Golshteyn sigir va buqa qancha vazn tortadi?
Sigir 650-770 kg, buqa 1 000-1 200 kg. Sigirning yagʻrin balandligi 140-147 sm, buzoq tugʻilganda 38-50 kg. Birinchi tugʻish - 23-26 oyligida.
Golshteyn zotining afzalliklari va kamchiliklari
Afzalliklari:
- yuqori sut: Qozogʻistonda bir laktatsiyada 7,55 t - simmentaldan 2,2 t koʻp;
- tez yetiluvchanlik: birinchi tugʻish 23-26 oyligida.
Kamchiliklari:
- boqish va saqlashga talabchan: toʻlaqonli ratsion boʻlmasa, sut kamayadi;
- issiqni yomon koʻtaradi;
- sut oshgani sari nasl berish qobiliyati pasayadi;
- foydalanish muddati qisqa - oʻrtacha 2,5-3 laktatsiya.
Simmental bilan taqqoslash - «Simmental zoti» maqolasida. Barcha sut zotlarini taqqoslash - «Sutli sigir zotlari» maqolasida.
Golshteynlar issiqni qanday koʻtaradi?
Yomon: harorat-namlik indeksi (HNI) 68 boʻlganda sut kamaya boshlaydi - bu taxminan 60 % namlikda +22 °C. Yozda Oʻzbekistonda +35 °C da quruq havoda ham indeks taxminan 80 - kuchli issiqlik stressi. Issiqda sut, yogʻlilik va oqsil kamayadi, HNI 65 dan yuqori boʻlganda boʻgʻozlik yomonlashadi.
Nima qilish kerak:
- yem stoli va dam olish joylari ustida soya va ayvon;
- molxonada va sogʻishdan oldingi maydonchada ventilyator va dush (suv bilan sovutish);
- suv xohlagancha, sugʻorgichlar soyada;
- yemni salqin soatlarda - ertalab va kechqurun berish.
Golshteyn sigirni nima bilan boqish kerak?
Golshteyn sigirga konsentratlangan ratsion kerak: laktatsiya choʻqqisida u tirik vaznining kamida 4 % miqdorida quruq modda yeydi - 600-700 kg li sigir kuniga 24-28 kg, quruq moddada protein 18-19 %. Omuxta yem sut miqdoriga qarab beriladi: laktatsiyaning birinchi 100 kunida - 1 litr sutga 350-400 g, oxirida - 150-300 g, lekin ratsion quruq moddasining 60 % idan oshmasligi kerak. Davrlar boʻyicha meʼyorlar - «Sogʻin sigir ratsioni» maqolasida.
| Kunlik sut | Kunlik omuxta yem, birinchi 100 kun |
|---|---|
| 20 l | 7-8 kg |
| 25 l | 8,8-10 kg |
| 30 l | 10,5-12 kg |
| 35 l | 12,3-14 kg |
- Dagʻal yemlar - xohlagancha: pichan, senaj, silos. Ularsiz konsentrat yomonroq oʻzlashtiriladi va atsidoz xavfi oshadi.
- Laktatsiyaning birinchi 100 kuni - proteini yuqori yem: ORVIA Razdoy (КК 62) - protein 18,5 %, almashinuv energiyasi 11,8 MJ/kg.
- Meʼyor sigirning semizligi va dagʻal yem sifatiga qarab aniqlanadi.
- Issiqda yem salqin soatlarda beriladi.
Poda uchun yemni kalkulyatorda hisoblang, «Sogʻin sigirlar» rejimi.
Qizil golshteyn - farqi nimada?
Faqat rangida: qizil-ola rangni retsessiv gen beradi. Qizil-ola golshteynlar nasl kitoblariga 1969-1970-yillarda (Kanada, AQSh) qabul qilingan.
Golshteyn buqachalarini boʻrdoqiga boqish mumkinmi?
Ha: jadal boʻrdoqida bichilgan buqachalar kuniga taxminan 1 050-1 100 g vazn oladi va 15 oyligida 510-530 kg ga yetadi. Omuxta yem - tirik vaznga qarab kuniga 2,5-4,5 kg, dagʻal yemlar xohlagancha: ORVIA Boʻrdoqi (КК 65). Oylar boʻyicha jadval - «Buqalarni boʻrdoqiga boqish» maqolasida.
Golshteynlarni qayerdan sotib olish mumkin?
Oʻzbekistonga golshteynlar 2018-yildan keltirilmoqda; 2026-yilda Rossiyadan yiliga 7 ming boshgacha yetkazib berish muhokama qilinmoqda. Qozogʻistonda nasldor golshteynlarni «Rodina», «Bek+», «Ays», «Agro-Trade PV», «Turar» xoʻjaliklari sotadi. Nasl hisobini Respublika sut va kombinatsiyalashgan qoramol zotlari palatasi yuritadi - 2023-yildan Butunjahon golshteyn-friz federatsiyasi (WHFF) aʼzosi.
Xulosa
Golshteyn - yuqori sutli zot: Qozogʻistonda bir laktatsiyada 7,5 t, yetakchi xoʻjaliklarda 10 t dan ortiq sut. Zotga toʻlaqonli ratsion va issiqdan himoya kerak. Sogʻin sigirga - dagʻal yemlar xohlagancha va laktatsiyaning birinchi 100 kunida 1 litr sutga 350-400 g omuxta yem; shu meʼyorga ORVIA Razdoy (КК 62) moʻljallangan: protein 18,5 %, almashinuv energiyasi 11,8 MJ/kg. Bosh soningiz uchun yemni kalkulyatorda hisoblang yoki bizga yozing - zavod narxini yuboramiz.
Qadoqlash - 25 va 40 kg li qoplar, 1 tonnalik big-beglar. Oʻzbekistonga 20 tonnadan mashina va 68 tonnadan vagon bilan Toshkentdan 15 km uzoqlikdagi Sariogʻochgacha yetkazamiz. Zavod narxi - «Narx» deb yozing, prays-varaqni Telegram yoki WhatsApp orqali yuboramiz.
Manbalar: Holstein Association USA; Oklahoma State University, «Breeds of Livestock»; University of Georgia Extension; Dairy Producer; UC Davis VGL; DairyNews.today; Spot.uz. Omuxta yem meʼyorlari - ORVIA texnologi va kalkulyatori.
